Wat is Delta E? En waarom is dit belangrijk voor de kleurnauwkeurigheid?

Aangezien u op zoek bent naar een hoogwaardige monitor, vraagt u zich waarschijnlijk af: “Wat is Delta E?” Kortom, het is een maatstaf voor de mate waarin een weergegeven kleur kan afwijken van de invoerkleur. Een lagere Delta E-waarde betekent een betere kleurnauwkeurigheid. Hoe goed is goed genoeg? Dat hangt af van uw behoeften (en hieronder vindt u een handig overzicht van Delta E-waarden).

Hieronder vind je meer informatie over Delta E. Of bekijk ons assortiment professionele ColorPro-monitoren.

Wat is Delta E?

Delta E is een maatstaf die een belangrijke rol speelt bij het beoordelen van de kleurnauwkeurigheid. Creatieve professionals zoals fotografen, videomonteurs en grafisch ontwerpers zouden allemaal aandacht moeten besteden aan deze norm, aangezien deze een essentieel onderdeel vormt bij het kiezen van een monitor van professionele kwaliteit.

Hoewel creatieve professionals moeten begrijpen wat Delta E inhoudt, kan de definitie door de complexiteit van het onderwerp gemakkelijk in de vertaling verloren gaan. Laten we daarom eens nader bekijken wat Delta E precies is en hoe u deze maatstaf kunt gebruiken om een weloverwogen keuze te maken bij de aanschaf van visuele apparatuur.

Belangrijkste punten: Wat is Delta E en waarom is het belangrijk?

• Delta E geeft aan hoe nauwkeurig een scherm kleuren weergeeft in vergelijking met de oorspronkelijke invoer
• Lagere waarden betekenen een grotere nauwkeurigheid – een Delta E ≤2 is ideaal voor professioneel werk
• Dit wordt berekend aan de hand van de CIELAB-kleurruimte en gemeten met een colorimeter
• Nauwkeurige kleurweergave is van cruciaal belang voor creatieve professionals die werkzaam zijn in de wereld van design, fotografie en video
• Kies voor betrouwbare prestaties een monitor met een Delta E ≤2, zoals de ViewSonic ColorPro-schermen

Een analyse van Delta E

Delta E is een standaardmaatstaf — ontwikkeld door de Commission Internationale de l’Eclairage (Internationale Commissie voor Verlichting) — waarmee het verschil tussen twee kleuren op een scherm wordt gemeten. Als je op zoek bent naar een projector of een digitaal scherm, wil je een apparaat vinden met een Delta E-waarde die zo dicht mogelijk bij nul ligt.

Een Delta E-waarde geeft het verschil weer tussen de weergegeven kleur en de referentiekleurstandaard van de invoerinhoud. Lagere Delta E-waarden duiden op een grotere nauwkeurigheid, terwijl hoge Delta E-waarden wijzen op een aanzienlijke afwijking.

De “E” in Delta E staat voor “Empfindung”, het Duitse woord voor ‘sensatie’. Delta is een Grieks woord dat staat voor de incrementele verandering van een variabele. In het algemeen verwijst de term Delta E naar een verschil in waarneming.

Delta E wordt uitgedrukt als een getal dat begint bij 0, waarbij 0 aangeeft dat er geen waarneembaar verschil is tussen twee kleuren. Naarmate het aantal toeneemt, wordt het zichtbare verschil groter. Hoewel de waarden bij extreme vergelijkingen boven de 100 kunnen uitkomen, richten professionele beeldschermbeoordelingen zich doorgaans op waarden onder de 5. Zoals Zachary Schuessler in deze handleiding uitlegt, zijn de standaardwaarnemingsafstanden als volgt:

• <= 1.0: Niet waarneembaar met het blote oog
• 1-2: Bij nauwkeurige observatie waarneembaar
• 2-10: In één oogopslag te zien
• 11-49: Kleuren lijken meer op elkaar dan dat ze van elkaar verschillen
• 100: Kleuren zijn precies het tegenovergestelde

Waarom is Delta E belangrijk voor professionals?

Het is voor professionals van essentieel belang om de betekenis van Delta E te begrijpen, want zoals eerder uitgelegd vormt deze maatstaf de basis voor kleurnauwkeurigheid. Het is één enkel getal waarmee kan worden vastgesteld of een beeldscherm kleuren correct weergeeft, in plaats van af te gaan op subjectieve beoordelingen.

Afgezien van esthetiek en zichtbaarheid: wanneer iemand beschikt over een set beeldschermen met lage Delta E-waarden, betekent dit dat hij of zij veeleisende taken, zoals het bewerken van afbeeldingen en video’s, op meerdere beeldschermen kan uitvoeren zonder merkbare vervorming.

Hoe bereken je de Delta E bij kleur?

Delta E (het totale kleurverschil) is gebaseerd op de kleurwaarden delta L*, delta a* en delta b*, die samen een volledige numerieke beschrijving van de kleur in een rechthoekig coördinatensysteem vormen. De betekenissen zijn als volgt:

• dL* geeft het verschil in helderheid weer tussen de monster- en standaardkleuren.
• da* geeft het verschil in roodheid of grijsheid tussen het monster en de standaardkleuren weer.
• db* geeft de verschillen in blauw-geel-waarde aan tussen de monster- en standaardkleuren.

Bij de hierboven genoemde niveaus geldt: hoe hoger de waarde, hoe groter het verschil op dat gebied. Aangezien Delta E rond drie kernelementen draait, is het makkelijker te berekenen dan je zou verwachten.

Je hoeft alleen maar het kwadraat te nemen van het verschil tussen de waarden van L, a en b; deze vervolgens bij elkaar op te tellen; en daarna de vierkantswortel van de som te berekenen. De wiskundige uitdrukking van de formule is echter iets intimiderender:

Deze formule (ook wel bekend als Delta E 1976 of CIE76) biedt een basiskennis van kleurverschillen. De meeste moderne professionele beeldschermen worden echter beoordeeld aan de hand van Delta E 2000 (CIEDE2000), een methode die beter aansluit bij de menselijke visuele waarneming en een grotere nauwkeurigheid biedt. Hoewel Delta E 2000 wiskundig gezien complexer is, is het tegenwoordig de standaard die in de branche de voorkeur geniet voor het beoordelen van de kleurweergave van beeldschermen.

Waarom je een monitor met een Delta E van ≦2 zou moeten kiezen

Let bij de aanschaf van professionele elektronische apparatuur op beeldschermen met een Delta E van minder dan twee. Bij moderne specificaties is het ook belangrijk om na te gaan of de waarde betrekking heeft op een gemiddelde of maximale Delta E en op welke kleurruimte (zoals sRGB, Adobe RGB of DCI-P3) deze van toepassing is. Een Delta E ≤2 zorgt ervoor dat kleuren bij professioneel werk worden weergegeven zoals oorspronkelijk bedoeld.

Over het algemeen hebben schermen uit het topsegment, die aanzienlijk duurder zijn dan traditionele apparaten, een Delta E-waarde van één of minder. In de praktijk is het bij de productie van beeldschermen vrijwel onmogelijk om een perfecte Delta E van 0 te bereiken. Daarnaast zijn er echter ook de hoogwaardige, kwalitatief uitstekende apparaten met een Delta E van ≦2.

Hoe meet je kleuren?

Een veelgestelde vraag die vaak opduikt wanneer mensen het over Delta E-waarden hebben, is hoe kleuren nauwkeurig kunnen worden gemeten. Hoewel je weegschalen en linialen kunt gebruiken om gewicht en afmetingen te meten, ligt het bij licht iets minder eenduidig. Afhankelijk van de kleurruimte die je gebruikt, zijn er verschillende formules.

Als je op zoek bent naar apparatuur om licht te meten, kun je een colorimeter aanschaffen. Ze meten licht met behulp van een reeks XYZ-filters, dit zijn optische filters die zijn ontworpen om de optische eigenschappen van tristimuluswaarden (XYZ) na te bootsen. Tristimuluswaarden vormen de basis van de kleurtaal en worden ook wel het CIE-kleursysteem genoemd.

Wat is CIELAB?

CIELAB is een kleurruimte die ook bekend staat als “CIE L*a*b*” of kortweg “Lab-kleurruimte”. Deze waarde, die in 1976 door de Internationale Commissie voor Verlichting is vastgesteld, drukt kleur uit in drie waarden. De algemene elementen zijn als volgt.

• L* staat voor helderheid, waarbij 0 staat voor perfect zwart, met een reflectie- of transmissiepercentage van 0%. Een waarde van 50% staat voor middengrijs, terwijl een waarde van 100 staat voor puur wit. Dit duidt op een reflectiegraad van 100% en een perfecte helderheid.
• a* geeft de verhouding tussen rood en grijs in de kleur weer. Positieve waarden voor a* zijn rood, terwijl negatieve waarden groen zijn. Een waarde van 0 is neutraal.
• b* geeft de geelblauwheid van de kleur aan. Positieve waarden voor b* worden weergegeven in geel, terwijl negatieve waarden blauw zijn. 0 betekent neutraal.

Aangezien CIELAB in drie dimensies wordt gemeten, zijn er oneindig veel kleurmogelijkheden. Het CIELAB-model houdt ook rekening met perceptuele uniformiteit. Hierdoor sluit de norm beter aan bij het menselijk gezichtsvermogen. Dit biedt een aanzienlijk voordeel ten opzichte van de RGB- en CMYK-kleurstandaarden, die minder nauwkeurig zijn.

De nauwkeurigheid van CIELAB is zodanig dat er per pixel aanzienlijk meer gegevens nodig zijn dan bij de RGB- en CMYK-standaarden. Aangezien het kleurbereik van de standaard groter is dan dat van de meeste computermonitors, treedt er af en toe enig verlies aan nauwkeurigheid op; dankzij technologische vooruitgang zijn dergelijke problemen echter verwaarloosbaar geworden.

Het CIELAB-model is apparaatonafhankelijk, wat betekent dat de kleurdefinities los staan van de manier waarop ze worden gegenereerd of weergegeven. Deze kleurruimte wordt het vaakst gebruikt wanneer afbeeldingen voor drukwerk van RGB naar CMYK moeten worden geconverteerd.

Aangezien de kleurruimte wiskundig volledig is gedefinieerd, is CIELAB vrij van auteursrechten en licenties. Het is bovendien volledig vrij beschikbaar, wat betekent dat je het helemaal gratis kunt gebruiken en in je projecten kunt integreren.

Andere interessante kleurruimten: RGB en HSV

Hoewel CIELAB een van de meest gangbare industrienormen is, is het zeker niet de enige belangrijke kleurruimte in de sector. De RGB- en HSV-kleurruimten verdienen hier een speciale vermelding, omdat ze ook een belangrijke rol spelen bij de kwaliteit van digitale afbeeldingen.

De RGB-kleurruimte, een afkorting van rood-groen-blauw, is een additief kleurmodel waarbij verschillende verhoudingen van deze lichtkleuren een breed spectrum aan kleuren opleveren. Het vormt de basis voor digitale displays. In moderne professionele workflows wordt de prestatie echter vaak beoordeeld op basis van meerdere kleurruimten die zijn afgeleid van RGB, zoals sRGB, Adobe RGB en DCI-P3.

Veel beeldschermen bestaan uit rode, groene en blauwe lampjes. Als je er van een afstand naar kijkt, meestal vanaf een halve meter of verder, lopen de kleuren in elkaar over. Als je goed kijkt, kan het menselijk oog verschillende bronnen onderscheiden.

Hoewel RGB een doeltreffende standaard is, vonden professionals op het gebied van computergraphics het lastig om met deze standaard verfijnde kleurschakeringen te creëren. Daarom is de HSV-kleurruimte in het leven geroepen. Het is een handigere weergave van de RGB-kleurruimte.

HSV staat voor tint, verzadiging en helderheid, en biedt een intuïtievere manier om kleuren aan te passen en te interpreteren dan ruwe RGB-waarden. Dit komt doordat de kleurruimte uit meer dan drie componenten bestaat. De HSV-kleurruimte bestaat uit de volgende elementen:

• Rood: tussen 0 en 60 graden
• Geel: tussen 61 en 120 graden
• Groen: tussen 121 en 180 graden
• Cyaan: ligt tussen 181 en 240 graden
• Blauw: ligt tussen 241 en 300 graden
• Magenta: ligt tussen 301 en 360 graden

Hoewel HSV niet zo bekend is als de RGB-standaard, kiezen veel grafische professionals ervoor om deze kleurruimte te gebruiken bij het werken met geavanceerde grafische bewerkingsprogramma’s.

Woordenlijst kleurterminologie

CIELAB

CIELAB (ook wel geschreven als CIELAB of Lab) is een apparaatonafhankelijke kleurruimte die is gedefinieerd door de Internationale Commissie voor Verlichting (CIE). Het is zo ontworpen dat het visueel uniformer is dan RGB of CMYK, waardoor het geschikt is voor kleurgetrouw werk en consistente kleurvergelijkingen.

Het geeft kleur weer aan de hand van drie waarden:

• L* (Helderheid): 0 staat voor puur zwart (0% reflectie), 50 voor middengrijs en 100 voor puur wit (100% reflectie).
• a* (rood-groen-as): Positieve waarden neigen naar rood, negatieve waarden neigen naar groen en 0 is neutraal.
• b* (geel-blauwe as): Positieve waarden neigen naar geel, negatieve waarden neigen naar blauw en 0 is neutraal.

Kleurweergave

De mate waarin een beeldscherm kleuren weergeeft die overeenkomen met de oorspronkelijke invoer of de beoogde uitvoer. Een lage Delta E-waarde duidt doorgaans op een hoge kleurnauwkeurigheid.

Colorimeter

Een apparaat dat de kleur en lichtopbrengst van beeldschermen meet met behulp van XYZ-filters. Het biedt numerieke waarden die kunnen worden gebruikt om Delta E te berekenen. Lees in dit artikel alles over hardware- en softwarekalibratie.

Delta E (ΔE)

Een gestandaardiseerde maatstaf voor het kwantificeren van het verschil tussen twee kleuren. Hoe lager de Delta E-waarde, hoe nauwkeuriger de weergegeven kleur. Waarden ≤2 worden als ideaal beschouwd voor professioneel gebruik.

Delta E(CIE 1994)

Een complexere, verfijndere formule voor het berekenen van kleurverschillen dan de standaard Delta E (CIE76)-methode. Hierbij wordt rekening gehouden met waarnemingsverschillen. Lees hier meer.

Gevoel

Een Duits woord dat ‘sensatie’ betekent. De „E“ in Delta E verwijst naar deze term, die een verschil in visuele waarneming tussen twee kleuren aangeeft.

HSV

Een kleurruimte die is gebaseerd op tint, verzadiging en helderheid. Wordt vaak gebruikt in digitale grafische toepassingen omdat het een intuïtievere manier biedt om kleuren aan te passen dan RGB.

RGB

Een additief kleurenmodel dat gebruikmaakt van rood, groen en blauw licht om een breed spectrum aan kleuren te produceren. Wordt vaak gebruikt in beeldschermen en digitale beeldverwerkingsapparatuur. Lees hier alles over RGB-kleurruimten.

Tristimuluswaarden (XYZ)

Numerieke waarden die aangeven hoe een standaardwaarnemer kleur waarneemt. Wordt gebruikt in het CIE-kleurensysteem en nagebootst door filters in colorimeters om kleur objectief te meten.

Afsluitende gedachten

Ongeacht welke kleurruimte u voor uw projecten of beeldschermen gebruikt – of dat nu CIELAB, RGB of HSV is – u moet altijd rekening houden met de Delta E-waarden van uw apparatuur. Als je apparaten kiest met een hoge Delta E-waarde, zul je de kleuren van de afbeeldingen niet zien zoals ze bedoeld zijn.

Aangezien het belangrijk is om een projector of monitor te kiezen met een Delta E van minder dan twee, moet u ervoor zorgen dat u een hoogwaardig beeldscherm kiest, zoals de ViewSonic ColorPro. Hoewel deze hoogwaardige apparaten soms duurder zijn dan apparaten met een lage Delta E-waarde, zul je meer voldoening halen uit de aanschaf van een geavanceerde oplossing.

Veelgestelde vragen over Delta E en de kleurnauwkeurigheid van monitoren